Cuối chiến tranh thế giới lần thứ 2, đảng cộng sản Việt Nam (VN) đã lãnh đạo nhân dân VN giành chính quyền từ tay Pháp- Nhật và tuyên bố thành lập nước VN dân chủ cộng hòa ngày 2/9/1945.
Ngày 23/9/1945, quân Pháp được quân Anh giúp sức đã nổ súng tấn công Sài Gòn mở đầu cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam lần thứ hai.
VN quyết tâm giữ nền độc lập nên chiến tranh Pháp- Việt lại bùng nổ. Ngày 19/12/1946 toàn quốc đã kháng chiến chống Pháp.
Nước Pháp đã suy yếu trong thế chiến 2 nên phải cầu viện Mỹ và Mỹ đã viện trợ cho Pháp 3.5 tỷ usd từ 1947- 1954 trong chiến tranh ở Đông Dương, bao gồm vũ khí và các trang thiết bị, kỹ thuật chiến tranh.
Theo thỏa thuận của Hội nghị Pốtxđam 2/8/1945, quân đội 4 nước: Liên Xô, Mỹ, Anh, Pháp phân chia khu vực tạm chiếm đóng nước Đức.
+ Ở Tây Đức, Mỹ-Anh-Pháp đã hợp nhất các khu vực chiếm đóng của mình, lập ra nhà nước Cộng hòa Liên bang Đức(9/1949) theo chế độ Tư bản chủ nghĩa.
+ Ở Đông Đức: 10/1949, được sự giúp đỡ của Liên Xô, nhà nước Cộng hòa dân chủ Đức được thành lập theo con đường Xã hội chủ nghĩa.
- Trong những năm 1945-1949, các nước Đông Âu lần lượt bước vào thời kỳ xây dựng Chủ nghĩa xã hội, như vậy thế giới đã hình thành hệ thống các nước XHCN do đảng Cộng Sản (CS) Liên Xô lãnh đạo, đối lập với hệ thống TBCN mà Mỹ là đế chế.
Mỹ ủng hộ các quốc gia giành độc lập với điều kiện phải phi CS.
Năm 1949 đảng CS Trung Quốc (TQ) đánh bại Quốc Dân Đảng của Tưởng Giới Thạch thành lập nên nhà nước CS CHND Trung Hoa ngày 1/10/1949.
Các nước XHCN đã công nhận nhà nước VN dân chủ cộng hòa. TQ viện trợ cho VN kháng chiến chống Pháp.
Nhằm ngăn chặn CNCS lan rộng ra Đông Nam Á và châu Á, Mỹ tăng cường viện trợ cho Pháp đánh chiếm Đông Dương, đồng thời Mỹ từng bước can thiệp vào chiến tranh Đông Dương.
TQ từng bị các quốc gia Châu Âu đánh bại, chiếm đóng nên rất sợ Mỹ- Pháp, họ không muốn Mỹ- Pháp áp sát biên giới TQ nên cũng tăng cường viện trợ cho VN đánh Pháp, VN càng quyết tâm kháng chiến. Chiến tranh Đông Dương ngày càng ác liệt.
Từ năm 1950, cùng với sự thay đổi về chiến lược Đông Dương của Mỹ, các nhà lãnh đạo Liên Xô cũng dần nhận thức được tầm quan trọng của Đông Dương nói chung, Việt Nam nói riêng, trong việc mở rộng phạm vi ảnh hưởng của mình ở châu Á. Do vậy, Liên Xô đã đi từ chỗ không can dự vào Đông Dương đến chỗ thể hiện sự ủng hộ và viện trợ cho Việt Nam trong cuộc đấu tranh chống Pháp và Mỹ.
Sau khi Pháp thất bại tại Điện Biên Phủ ngày 7/5/1954, Mỹ từng bước trực tiếp can thiệp vào VN.
Hiệp định Genève về Đông Dương được ký kết ngày 20-7-1954, chia VN thành 2 Miền Nam- Bắc, lấy vỹ tuyến 17 làm ranh giới.
Miền Bắc VN bước vào giai đoạn xây dựng CNXH. Miền Nam xây dựng chế độ Cộng Hòa.
Tháng 8 năm 1954, Hội đồng an ninh quốc gia Mỹ thông qua "kế hoạch Memphis". Tinh thần và nội dung cơ bản của kế hoạch này là "biến vĩ tuyến 17 thành một phòng tuyến ngăn chặn chủ nghĩa cộng sản". Sau một thời gian ngắn vận động chuẩn bị, Mỹ triệu tập một hội nghị ở Đông Nam Á, bao gồm: Mỹ, Anh, Pháp, Australia, New Zealand, Pakistan, Philippine, Thái Lan họp ở Manila Thủ đô Philippine. Ngày 8-9 các nước này đã ký "Hiệp ước phòng thủ Đông Nam Á". Như vậy, chỉ hơn một tháng sau khi Hiệp định Genève về Đông Dương được ký kết, Mỹ đã thành lập Khối quân sự Đông Nam Á (gọi tắt là SEATO). Trong Hiệp ước này (còn gọi là Hiệp ước Manila) có điều 2, điều 4, điều 8 và một khoản phụ đặt xứ Đông Dương gồm ba nước VN, Lào và Campuchia vào "khu vực bảo hộ" của khối Đông Nam Á.
Ngày 17-11-1954, Colin, Tham mưu trưởng Lục quân Mỹ được cử sang Sài Gòn làm đại sứ, đề ra kế hoạch sáu điểm:
• Bảo trợ chính quyền Diệm, viện trợ thẳng cho Chính phủ Sài Gòn không qua tay Pháp.
• Xây dựng lại Quân đội Quốc gia VN với 15 vạn quân do Mỹ huấn luyện, trang bị.
• Bầu cử Quốc hội Việt Nam để hợp pháp hoá chính quyền Sài Gòn.
• Định cư cho số công giáo miền Bắc di cư và vạch kế hoạch cải cách điền địa.
• Thay đổi chế độ thuế khoá, dành ưu tiên cho hàng hoá và công ty Mỹ vào miền Nam Việt Nam.
• Đào tạo cán bộ hành chính cho Diệm.
Phe XHCN với sự tham gia của TQ đã trở nên hùng mạnh, thành đối trọng của hệ thống TBCN.
Cả Liên Xô và TQ đều nhận ra vị trí quan trọng của VN trong khu vực Đông Nam Á. Liên Xô muốn VN là tiền đồn tiên phong trong hệ thống chống Mỹ và CNTB. TQ lại muốn biến VN thành hàng rào, thành tấm khiên che đạn, ngăn Mỹ tiến gần biên giới của TQ. Vì vậy cả Liên Xô và TQ đều ra sức viện trợ cho VN đánh Mỹ.
Từ những năm 60 đến năm 1975 của thế kỷ 20, VN đã trở thành chiến trường khổng lồ, tàn khốc, đẫm máu bậc nhất trong lịch sử chiến tranh của nhân loại. Vũ khí của Liên Xô, TQ, Mỹ…ùn ùn chở tới VN để người VN mặc sức bắn giết nhau trong cuộc nội chiến tương tàn. Phía VN Cộng Hòa lúc cao điểm đã huy động tới hơn 1 triệu quân. Phía VN Dân chủ Cộng Hòa ước chừng có khoảng hơn 2 triệu người tham gia các lực lượng vũ trang.
Khoảng từ năm 1958 giữa Liên xô và TQ phát sinh mâu thuẫn về ý thức hệ và phương pháp xây dựng CNXH, họ cạch tranh nhau về vai trò lãnh đạo cách mạng XHCN. Liên Xô muốn lãnh đạo phe XHCN tiến thẳng tới CNCS và tiến lên Thế giới đại đồng. TQ chủ trương xây dựng CNXH dựa trên nền tảng Chủ nghĩa dân tộc. Mâu thuẫn giữa họ ngày càng lớn và biến thành thù địch. Cả hai đều muốn lôi kéo VN về phía mình và vẫn ra sức viện trợ cho VN. Vào cuối những năm 60 thì TQ và Liên Xô công khai thù địch.
Năm 1964, một loạt các thất bại của quân đội Sài Gòn trong Chiến tranh đặc biệt cho thấy chế độ Việt Nam Cộng hòa không thể đẩy lùi lực lượng vũ trang của quân Giải phóng (CS) ra khỏi miền Nam Việt Nam, dù đã được Mỹ viện trợ trên 1 tỷ usd mỗi năm (thời giá của năm 1960) và gần 23.000 cố vấn quân sự. Trước việc chính phủ và quân đội Việt Nam Cộng hòa ngày càng lâm vào thế yếu và có nguy cơ sụp đổ, Mỹ trực tiếp đem quân viễn chinh tới Việt Nam tham chiến, số lượng khoảng hơn nửa triệu quân.
Chiến tranh VN càng trở nên tàn khốc, hủy diệt và đẫm máu.
TQ cũng đã đề nghị với chính phủ VN DCCH để quân đội TQ tham chiến tại VN, nhưng chính phủ VN DCCH từ trối.
Từ cuối thập niên 60, TQ đã có mưu đồ riêng, bí mật tiếp xúc với Mỹ, muốn bình thường hóa quan hệ với Mỹ.
Ngày 17/2/1972 Richard Nixon thăm Trung Quốc, mấy ngày sau họ ra thông cáo Thượng Hải với nội dung chính:
1. Đề cập đến tình hình Đông Dương, Chính phủ Hoa Kỳ khẳng định lại mục đích của mình là tìm cách giải quyết vấn đề Việt Nam bằng thương lượng, giữ vững quan hệ chặt chẽ với Nam Triều Tiên và Nhật Bản.
2. Chính phủ Trung Quốc khẳng định "sự ủng hộ vững chắc" nhân dân Đông Dương, mong muốn thấy Triều Tiên thống nhất, phản đối việc phục hồi chủ nghĩa quân phiệt Nhật.
3. Trong vấn đề Đài Loan, Hoa Kỳ công nhận Đài Loan là một bộ phận của Trung Quốc, nhưng phản đối việc dùng vũ lực để thống nhất Đài Loan; Trung Quốc không đặt việc rút ngay quân đội Hoa Kì khỏi Đài Loan và chấm dứt quan hệ với Đài Loan là điều kiện để phát triển quan hệ với Hoa Kỳ.
4. Thoả thuận cùng phối hợp hành động để phát triển sự hợp tác và trao đổi khoa học kĩ thuật, văn hoá, thể thao, thương mại giữa hai nước.
Thông cáo chỉ là bề nổi của tảng băng chìm. Thực tế họ đã ngần bắt tay nhau chống Liên Xô, sắp đặt lại trật tự thế giới, Mỹ sẽ rút quân khỏi VN để TQ tăng thêm ảnh hưởng ở Đông Dương.
Sau trận Điện Biên Phủ trên không, ngày 27/1/1973 Hiệp dịnh Paris về VN được Ký kết với các nội dung:
- Hoa Kỳ và các nước cam kết tôn trọng độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam.
- Hoa Kỳ rút hết quân viễn chinh và quân chư hầu, phá hết các các căn cứ quân sự Mỹ, cam kết không tiếp tục dính líu quân sự hoặc can thiệp vào công việc nội bộ của miền Nam Việt Nam.
- Các bên để cho nhân dân miền Nam Việt Nam tự quyết định tương lai chính trị của họ thông qua tổng tuyển cử tự do.
- Các bên công nhận thực tế miền Nam Việt Nam có 2 chính quyền, hai quân đội, hai vùng kiểm soát và 3 lực lượng chính trị.
- Các bên ngừng bắn tại chỗ, trao trả cho nhau tù binh và dân thường bị bắt.
Thực tế Mỹ đã rút quân theo Hiệp định và giảm viện trợ cho VN Cộng hòa.
Năm 1974 TQ tấn công chiếm Hoàng Sa của VN Cộng hòa, Mỹ không can thiệp mặc dù hạm đội 7 của Mỹ đang ở Thái Bình Dương.
Ngày 30/4/1975 quân đội VN DCCH tấn công chiếm SG, chính quyền VN Cộng hòa xụp đổ.
Cuộc nội chiến tại VN được quốc tế hóa và chính trị hóa giữa hai phe CS và TB cũng đến hồi kết thúc với phần thắng nghiêng về VN và TQ.
Đất nước VN được thống nhất với những đau thương mất mát, tàn khốc nhất trong lịch sử chiến tranh giữ nước.
Đến nay người VN vẫn không quên những dư âm còn thấm đẫm máu người Việt:
- Mỹ sẽ đưa VN trở lại thời kỳ đồ đá.
- TQ sẽ đánh Mỹ tới người VN cuối cùng.
Để tránh tái diễn thảm họa đau thương khủng khiếp của cuộc chiến tranh nói trên, VN phải tự chủ, tự lực, tự cường xây dựng quốc gia thật sự giàu mạnh và luôn cảnh giác với dã tâm xâm lược của TQ.
Phạm Hải
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét